Grens door de raadszaal

vrijdag 23 maart 2012 door: Theo Cuijpers

Begin maart kwamen heemkundigen uit de provincies Antwerpen, Vlaams- en Noord-Brabant samen om met elkaar en met de organisatie van heemkunde in de drie provincies kennis te maken. Daarnaast  werd gesproken over de mogelijkheden om aan beide kanten van de grens te gaan samen werken rond het thema Eerste Wereldoorlog.  

Over twee jaar is het honderd jaar geleden dat die Grote Oorlog uitbrak. De verschillen tussen noord en zuid waren groot. België werd bezet en Nederland bleef neutraal, maar er is ook veel gemeenschappelijke geschiedenis. Veel Belgen vluchtten naar het noorden, velen gingen na korte tijd weer terug, maar anderen bleven, opgevangen door families of in een groot kamp zoals in Uden.

Later werden de bewoners  van de grensstreek geconfronteerd met een prikkeldraadversperring onder hoogspanning langs de hele grens. Bijna waren noord en zuid hermetisch door ‘den draad’ van elkaar afgesloten. Bijna, want de grens was niet helemaal waterdicht. Mensen waren creatief, plaatsten houten ramen tussen de draden en kropen er dan door –meestal ging het goed- of kochten Duitsers om.

En natuurlijk waren er de enclaves van Baarle-Hertog, omgeven door veilig, want neutraal Nederlands grondgebied. Baarle-Hertog was vrij en trots  Belgisch grondgebied, met een radiozender die contact had met de Belgische regering in ballingschap en een postkantoor dat miljoenen brieven het bezet gebied in smokkelde.

Deze Groot-Brabantse ontmoeting (de provincies Antwerpen, Vlaams-Brabant en Noord-Brabant vormen samen het grootste deel van het oude hertogdom Brabant) werd gehouden in de raadszaal van het gemeentehuis van Baarle-Hertog. De raadszaal werd ons vriendelijk door de burgemeester beschikbaar gesteld.

Lichtbalk in de raadszaal van het gemeentehuis van Baarle-Hertog. Foto: Staf Bleeckx.Het is de meest vreemde raadszaal die ik ken. Niet vanwege de inrichting, de verlichting of de vloer. Tenminste, er ligt net een deugdelijk parket, maar door de vloer loopt een lichtstraat. Het kleinste gedeelte van de zaal, achter die lichtbak ligt in Nederland. Dus de gemeenteraad van Baarle-Hertog vergadert gedeeltelijk vanuit Nederland en de hele raad, ook die vanuit Belgisch grondgebied vergaderen, kijken uit op Nederlandse weilanden.

Vroeger was Berlijn de plek waar het absurde gewoon was,  de val van de Muur heeft daaraan een einde gemaakt. Baarle-Nassau en -Hertog hebben de rol van Berlijn overgenomen, met dit verschil dat het absurde in Baarle een heel vriendelijke gezicht heeft.

Alle grenzen mogen wat mij betreft weg, maar de lichtbalk in de raadzaal moet blijven!



reactiesHeemkunde Monument Cultuurhistorie 


Thuis in Brabant
 
Links | Colofon