Op zoek naar Brabant

donderdag 12 juli 2012 door: Theo Cuijpers

Bord Baarle Nassau.Op 24 november gaat Heemkunde Gouw Antwerpen, de koepel van de heemkundekringen in de provincie Antwerpen een colloquium organiseren over de vraag wat nog het gemeenschappelijke is van de huidige gebieden die het oude hertogdom Brabant vormden.

In grote lijnen komt dat overeen met de Belgische provincies Waals – en Vlaams Brabant, het Brussels Hoofdstedelijke Gewest en de provincie Antwerpen, en Noord-Brabant. De vraag is interessant, maar niet gemakkelijk.

Bij de vraag wat de identiteit van Noord-Brabant is, vergeleek Arnoud-Jan Bijsterveld die met een ui. Je kunt wel pellen, maar er is geen kern. In 2006 werden leerlingen van middelbare scholen in Noord-Brabant en in België ondervraagd over wat ze het meest Brabants vonden. In Noord-Brabant scoorden ‘carnaval’ en ‘houdoe’ duidelijk het hoogst, in het zuiden werd hierop niet gescoord.

De vraag naar de (Groot)-Brabantse identiteit is waarschijnlijk niet te beantwoorden, maar dat wil niet zeggen dat er geen vragen zijn die kunnen bijdragen aan een beter beeld van wat ons bindt en van wat ons scheidt. Te denken valt aan vragen als: Wat hebben Brabantse dialecten wel of niet gemeenschappelijk? In hoeverre is de staatsgrens een dialectgrens geworden? Welke contacten bleven er na 1648 en na 1830 tussen bewoners van de grensstreek? Hoe was de houding van elite en bevolking tijdens de Belgische Opstand in noord en zuid? Hoe kunnen verschillen worden verklaard? In hoeverre verschilden die van de periode voor de scheiding? Werd gebruik gemaakt van onderwijsvoorzieningen? Wat waren de economische relaties? Grensarbeid, smokkel, belastingvlucht? Impact van de Eerste Wereldoorlog?

Ik besef dat het stellen van de vragen gemakkelijker is dan ze beantwoording ervan. Misschien is voor antwoorden onvoldoende informatie beschikbaar. Op een aantal van die vragen kunnen misschien de heemkundekringen voor hun eigen gebied antwoord geven. Het naast elkaar leggen van die antwoorden geeft misschien een beeld voor het totaal. Wat ons nu in elk geval al bindt is dat we dit soort vragen samen willen stellen en samen op zoek willen naar het antwoord.

Op 24 november hoopt Heemkunde Gouw Antwerpen op veel deelnemers, ook uit de andere Brabantse provincies. Het gaat een boeiende dag worden.



reactiesHeemkunde Cultuurhistorie 


Thuis in Brabant
 
Links | Colofon