Turf gaat weer leven

vrijdag 2 november 2012 door: Theo Cuijpers

IMG

Een mooi voorbeeld van heemkundekringen die met elkaar samenwerken in één project, zijn de zeven kringen die de handen ineen sloegen om de turfhistorie van West-Brabant boven water te krijgen. Van die turfgeschiedenis is niet zoveel meer te zien, tenminste niet bij eerste betrachting. Als je beter kijkt en uitgaat van de wet dat in het landschap weinig toevallig is dan blijkt dat veel landschap nu met de turf van toen te maken heeft, al is het maar doordat een veld- of straatnaam nog naar dat verleden verwijst. De werkgroep van de samenwerkende kringen heeft eerst haar aandacht gericht op een tentoonstelling die de kringen in de regio is rondgegaan. Basis was het algemene West-Brabantse verhaal aangevuld met lokale en plaatselijke informatie. Daarna werd gewerkt aan een boekje met negen routes voor het verkennen van het landschap op de fiets en het tegelijkertijd aan de hand van het handzame boekje zich ter plaatse of van te voren thuis informeren over de roemrijke West-Brabantse turfgeschiedenis. Onlangs werd dat boekje in Roosendaal gepresenteerd.

Lange tijd (1250-1750) verwarmden de Vlaamse steden zich met de turf uit West-Brabant die via overslagpunten naar steden als Gent en Brugge ging. Maar de turf raakte op en echte turf is er daarom ook niet meer te vinden, maar wel heel veel  onbekende relicten. In het noorden van West-Brabant werd de turf regelmatig overstroomd door zout water en dit zout kon uit de turf door verbranding uit de as worden gewonnen. Toen in de 15de eeuw goedkoop Frans zout uit Frankrijk beschikbaar kwam, verdween bij ons de zoutwinning. In Steenbergen en Bergen op Zoom werden grote delen van de stad met de as van de zoutwinning opgehoogd.

Heemkundekringen moeten met hun kennis naar buiten, met dit boekje is dat in letterlijke en figuurlijke zin gebeurd. U kunt het boekje voor € 2,50 kopen bij de VVV en bij de West-Brabantse heemkundekringen de plaatselijke boekhandel.

Tegelijkertijd met het boekje werd de website www.wegvandeturf.nl ten doop gehouden.  Deze website is bedoeld voor de leerlingen van groep 7 en 8 en voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Verschil is dat in de v.o.-versie ook de zoutwinning uit turf wordt uitgelegd. Voor dit project zijn geen lesbrieven of boeken nodig. Uitleg, instructie en opdrachten, alles gaat digitaal. Het kan individueel, voor groepen, maar ook klassikaal worden gebruikt, kost niets en verdient het in West-Brabant en daarbuiten in het onderwijs te worden ingezet. Het lesmateriaal is voorzien van twee toetsen,  een voor basis- en een voor voortgezet onderwijs.

Ook al is de turf al jarenlang dood in West-Brabant, het ziet er naar uit dat de projecten van samenwerkende heemkundekringen weer nieuw leven in de turf en turfgeschiedenis brengen



reactiesLandschap Toerisme Heemkunde 


Thuis in Brabant
 
Links | Colofon