Dagboek van een Roosendaler

vrijdag 29 maart 2013 door: Theo Cuijpers

In november verschijnt een boek met verhalen uit het dagelijks leven tijdens de Eerste Wereldoorlog uit de drie Brabantse provincies; Noord-Brabant, Antwerpen en Vlaams-Brabant.  Een project van de koepels van de heemkundekringen uit de drie provincies. Op zoek naar materiaal voor dit boek werd ik getipt. In Roosendaal hield Jacob van der Veken een dagboek bij, waarin hij een beschrijving geeft van de gebeurtenissen in Roosendaal, maar ook ver daarbuiten.  U kunt het eerste deel lezen op http://nl.scribd.com/doc/41123930/Dagboek-Van-Een-Roosendaler-deel-I-1915 . Het tweede deel vindt u door binnen Sribd te zoeken op Roosendaler.

Een korte bloemlezing van wat hij opschreef over Roosendaal komt in dat boek. Minder van belang voor dat boek waren de teksten over de internationale verwikkelingen, maar soms kwam ik er al lezend wat voorbij, waar ik toch wel van opkeek. In 1915 stelde Duitsland eisen voor een vrede via Amerika, dat toen nog niet bij de oorlog betrokken was. Van der Veken schrijft:

Maandag 6 september. Volgens de Maasbode heeft Duitschland door bemiddeling van den president voor Amerika de volgende eischen voor het tot stand komen van den vrede hebben voor gelegd.

N:1 De stichting van een onafhankelijk Koningrijk Polen, als een bufferstaat tusschen Rusland en Duitschland.

N:2 Het afstaan door Rusland van een gedeelte van, of van geheel Koerland aan Duitschland.

N:3 Rusland zal de autonomie (zelfregeering) van Finland verklaren.

N:4 De verdeeling van Servië tusschen Oostenrijk en Bulgarije, met mogelijk een klein stuk van Servië aan Griekenland.

N:5 Afstand van Belgisch Congo aan Duitschland als vergoeding voor de ontruiming van België.

N:6 Afstand van koloniaal gebied van Afrika door Frankrijk aan Duitschland ter vergoeding van de ontruiming van Noord-Frankrijk door de Duitschers.

N:7 Herstel van de Duitsche kolonie door Engeland in Afrika.

N:8 Het sluiten van een internationale overeenkomst over de vrijheid ter zee, waarbij gegarandeerd wordt, dat de particulieren eigendommen op zee onschendbaar zullen zijn voor de vlootkrachten.

N:9 De erkenning van de rechten der joden over de geheele wereld.

N:10 Er wordt een schadevergoeding betaald om Duitschland de kosten der militairen operaties te vergoeden.

Ge ziet de voorstellen zijn in een woord prachtig en een oprechte Duitscher zou zeggen ook zeer aannemelijk.

Belgische vluchtelingenkinderen in Roosendaal.Ik neem aan dat de laatste opmerking van Van der Veken een beetje cynisch was bedoeld. Hij was namelijk fel anti-Duits. De negende eis valt natuurlijk op, zeker met het oog op de latere ongelukkige geschiedenis van de twintigste eeuw. Waarschijnlijk slaat deze opmerking op de moeilijke situatie van veel joden binnen de grenzen van het toenmalige Russische keizerrijk.

Maar eis 9 blijft opmerkelijk. Het stellen van de ‘wat als’-vraag, mag niet in de geschiedenis. Maar de neiging me af te vragen wat gebeurt zou zijn als de Duitsers hadden gewonnen en deze eisen waren ingewilligd, kan ik toch moeilijk onderdrukken.

 



reactiesEerste Wereldoorlog Heemkunde 


Thuis in Brabant
 
Links | Colofon