Laatste Koning der Belgen

woensdag 17 juli 2013 door: Jurgen Pigmans

Zondag 21 juli krijgen de Belgen een nieuwe koning. Dan wordt prins Filip, de huidige hertog van Brabant, de zevende Koning der Belgen. Het lijkt me stug dat er nog een achtste komt.

Imagoprobleem
Filip heeft een imagoprobleempje, zeker bij de Vlamingen. Bij hen is geen meerderheid die het wel ziet zitten dat hij de nieuwe koning wordt. Dat een tijdje geleden bekend werd dat Filip als koning officiële documenten met zijn Franse naam, ‘Philippe’, gaat ondertekenen, doet zijn geringe populariteit onder de Nederlandstalige Belgen nog meer kwaad.

Dubbelnaam
Het Belgische kernkabinet, een nieuwe storm van Vlaams ongenoegen vrezend, paste snel de wet aan. De nieuwe koning kan voortaan twee namen gebruiken. Nederlandstalige documenten zal de zevende Koning der Belgen met ‘Filip’ ondertekenen, Franstalige met ‘Philippe’.
Filip is de eerste Belgische koning die met dit vraagstuk te maken krijgt. Zijn papa had iets meer mazzel met zijn naam: ‘Albert’ wordt immers in het Frans en in het Nederlands precies hetzelfde geschreven.Voor de ene 'Filip, voor de andere 'Philippe'.

Symboolpolitiek
Storm in een glas water? Zeker. Symboolpolitiek? Absoluut. Toch tonen dit soort nationale oprispingen volgens mij aan dat België met iets groters in zijn maag zit. Ik laat even in het midden of het een zweer is, of kanker.

Gallische haan
Sinds de staatshervorming van de jaren negentig voeren de Walen een Gallische (of ‘Franse’) haan in hun vlag. Het is een tegenhanger van de Vlaamse leeuw, het symbool van de Nederlandstalige Belgen. Het is, net als de koningsnaam, ook een symptoom van het inwendige Belgische gerommel. 

Verkeerde keuze
Dat de Waalse gemeenschap in het kader van identiteitsvorming nieuwe symbolen zoekt, symbolen die de verschillen met hun Nederlandssprekende landgenoten benadrukken, begrijp ik. Dat dan wordt gekozen voor de Gallische (Franse) haan vind ik getuigen van gebrekkig historisch besef.

Jonge haan
Die haan, als symbool van de Walen, is niet meer dan honderd jaar oud, terwijl de verschillende gewesten die het tegenwoordige Wallonië vormen, bijna alle een geschiedenis hebben die reikt tot in de middeleeuwen. Bovendien heeft geen van de huidige Waalse gebiedsdelen (Henegouwen, Brabant, Namen, LuxemburgLuik) ooit, als onderdeel van de vroegere Nederlanden, een haan in het wapenschild gevoerd. De Waalse vlag is enkel gebaseerd op taalovereenkomst, met de Fransen. En op zichzelf afzetten, tegen de Vlamingen. De Frans(talig)e haan als tegenwicht van de Nederlands(talig)e leeuw.

Taalstrijd
De huidige Waalse symboliek, m.a.w. het gebruik van de Gallische haan, lijkt me dan vooral een uitvloeisel van de interne Belgische twist, die zich optimaal manifesteert in de taalstrijd. Dat laat niet alleen de zeer jonge vlag van Wallonië zien, maar wordt ook nog eens op een lager bestuursniveau getoond in de vlag van de jongste Waalse provincie: Waals-Brabant.

De vlag van Waals-Brabant.Overdreven
De toevoeging van die twee rode haantjes aan de provincievlag van Waals-Brabant, ook ontstaan na de Belgische staatshervorming van zo’n twintig jaar geleden waarbij de provincie Brabant werd opgeknipt, is in mijn ogen echt een beetje overdreven; de vlag van de provincie Vlaams-Brabant voert toch immers ook niet twee kleinere zwartgekleurde 'Vlaamse' leeuwen in de bovenhoeken.

Vlaamse symptomen
Begrijp me niet verkeerd. Ik bepleit hier nergens dat alleen de Walen ervoor zorgen dat België gaat barsten. Het 'uitsmeren' van de Vlaamse (zwarte) leeuw over alle Nederlandstalige Belgische provincies, dus ook die ten oosten van de Schelde (gebieden die historisch gezien nooit onderdeel van Vlaanderen zijn geweest!) is in mijn ogen eenzelfde symptoom van het desintegreren van België.

Wakende haan
Sinds twee decennia manifesteert de Waalse gemeenschap zich nu dus symbolisch als een jonge haan die waakt over oude leeuwen. Dat is een leuk beeld. Echter ook een teken dat België gaat barsten.

Laatste Koning der Belgen
Het zou dus best zo kunnen zijn dat Philippe niet alleen de zevende, maar ook de laatste Koning der Belgen is. Zijn oudste dochter Elisabeth volgt hem sowieso niet op als ‘Koning’ en zelfs als zij een mannelijke troonopvolger zou voortbrengen, dan gaan we al weer richting de tweeëntwintigste eeuw. Bestaat België dan überhaupt nog? Of heeft de taalzweer het land definitief doen barsten?

 



reactiesCultuurhistorie Maatschappij Identiteit 


Thuis in Brabant
 
Links | Colofon