Foute Duitsers

vrijdag 3 april 2015 door: Theo Cuijpers

alois.kersjesEen bezoekje aan het Overloonse Oorlogsmuseum is altijd de moeite waard. Deze keer een tentoonstelling over de verhalen van 90+-ers. Na afloop van de rondgang kan ik nooit laten om even langs het winkeltje te lopen. Er was ook een bak met oude boeken, dat heeft op mij de zelfde uitwerking als een bloem op de bij.  Ik vond daar een bijzonder boek. Uitgegeven in 2014, dus de eerste eigenaar was er wel heel snel mee klaar. De titel is ‘Kriegschicksale, Menschen aus Donsbrüggen in den Weltkriegen. Donsbrüggen is een dorp van 1500 inwoners, 4 km van Kleef. Over elke soldaat is een verhaal opgenomen met foto’s, doodsprentje, ouderlijk huis, etc etc, Allemaal gewone Duitse jongens die soms zeer gemotiveerd en soms wat minder, richting front gingen. Maar ja, het waren Duitsers, en wie zijn gat verbrand moet op de blaren zitten. Maar voor mij waren het toch een beetje minder Duitsers, zeker geen hundertprozentiger, want kijk eens naar hun achternamen: Jansen, Derks, Hendricks, Lenders, Neyenhuys, Tenhagen, Schoofs, Teuwsen,van den Bungelaar, Koenen.

Voor de negentiende eeuw waren grenzen voor gewone mensen vaak niet zo heel belangrijk. Vorsten hadden soms uitgesproken gedachte over godsdienst die men belijden moest, maar de taal of dialect die de onderdanen spraken was van minder belang. In het land van Kleef werd Kleverlands gesproken, een Nederfrankisch dialect met sterke gelijkenis met het Brabants. In de zeventiende en achttiende eeuw was de ambtstaal nog het Nederlands, maar dat veranderde in de negentiende eeuw toen de Pruisische overheid veel actiever werd op taalkundig gebied. Op de scholen moest Hoogduits worden geleerd, Hitler zou het gebruik van het Nederlands in een paar kerken in 1936 hebben verboden.

De Donsbruggenaren werden Duitsers door het toeval in de geschiedenis. Dat heeft ze heel veel ellende opgeleverd. Bijna 500 bladzijdes zijn nodig alleen voor Donsbrüggen dat verhaal te vertellen. Mijn familie van moederskant ging in het begin van de 19de eeuw van de omgeving van Kleef naar Venray, niet eens zo ver weg, maar zo werd wel voorkomen dat ik een familie kreeg vol met ‘foute’ Duitsers.



reactiesKleef 


Thuis in Brabant
 
Links | Colofon