Filips de Schone (1478-1506)

Filips de Schone (1478-1506) was de zoon van de jong gestorven Maria van Bourgondië en Maximiliaan I van Oostenrijk. Toen zijn moeder in 1482 door een ongeluk om het leven kwam was hij nog slechts vier jaar oud en nam zijn vader het regentschap op zich. Daardoor, maar ook door het feit dat hij Maximiliaans zoon was, kreeg het Habsburgse huis betrokkenheid bij het bestuur van het hertogdom Brabant. Dat Maximiliaans macht ook als regent beperkt bleef, was het gevolg van de grote invloed die de Vlaamse en Brabantse adel op hem uitoefende, zeker nadat hij in 1494 meerderjarig was verklaard. Bovendien was Maximiliaan in 1493 keizer geworden en had vanaf dat moment vrijwel geen aandacht meer voor het bestuur van de Nederlanden. Daardoor voerde Filips een eigen beleid dat op wezenlijke punten afweek van de standpunten van zijn vader, met name door een meer vriendelijke houding tegenover Frankrijk.

In 1496 trad Filips in het huwelijk met Johanna van Castilië (1479-1555). Daarmee werd de basis gelegd voor de band tussen de Nederlanden en Spanje. In 1506 verkreeg Filips dan ook de titel Koning van Castilië. Drie maanden later stierf hij in verdachte omstandigheden, wellicht door toedoen van de koning van Aragon die geen buitenstaander op een Spaanse troon wenste. Johanna raakte door zijn dood hevig verward en sleepte lange tijd rond met de kist van haar overleden man. Sinds die tijd wordt zij Johanna de Waanzinnige genoemd. Na Filips' dood neemt Maximiliaan opnieuw het regentschap waar, nu voor zijn kleinzoon, de latere Kapel V. In 1508 werd hij in die functie ingehuldigd in 's-Hertogenbosch.

Filips en Johanna hadden zes kinderen die allen terecht kwamen op belangrijke Europese tronen. Daarmee vestigden zij voor lange tijd de macht van de Habsburgers in Europa. Ook Brabant werd na de dood van Filips voortaan door Habsburgers bestuurd. Het betekende tevens het einde van het Bourgondisch bestuur.