Hagepreken in Vught

Na 1530 nam de godsdienstige onrust toe, misschien mede door toedoen van slechte economische omstandigheden. Dat was onder meer het geval in Vught waar niet ver van Herlaer een vroege vorm van hagepreken werden gehouden die door steeds meer mensen werden bezocht.

In 1533 greep de overheid in. Vijf mensen werden ter dood veroordeeld en anderen kregen lijfstraffen of werden vastgezet. Een aantal moest met een brandende kaars ter bedevaart naar de Bossche Sint-Jan.

In de daaropvolgende jaren zien we steeds vaker het optreden van wederdopers. Zij vormden een reformatorische groep die zijn naam ontleende aan het standpunt dat de kinderdoop moest worden afgeschaft. Mensen moesten pas als volwassenen in volkomen vrije wil kunnen kiezen voor het geloof. Daarnaast hielden zij er revolutionaire opvattingen op na op politiek en sociaal terrein. Zo meenden zij dat goederen in gemeenschappelijk bezit moesten komen. Om die reden maakten zij zich bij zowel katholieken als Lutheranen verdacht. Vooral de machthebbers vreesden hun revolutionaire denkbeelden en traden hard tegen hen op. In 1538 werden negen van hen in Den Bosch ter dood veroordeeld en ook in de daaropvolgende jaren volgden enkele terechtstellingen.

Ook elders in Noord-Brabant, onder meer in Bergen op Zoom en Breda, waren aanhangers van deze beweging. In 1551 werden twee wederdopers in Breda ter dood veroordeeld, in 1553 wachtte een wederdoper in Bergen op Zoom hetzelfde lot. Meestal waren het mensen van eenvoudige komaf zonder noemenswaardige politieke macht. Ook daardoor bleef de invloed van de beweging van de wederdopers in Noord-Brabant beperkt.