Nieuwe woonwijken

Veel dorpen verstedelijkten tegen het einde van de jaren zestig van de 20ste eeuw door ambitieuze uitbreidingsplannen op het gebied van de woningbouw waarin geen rekening werd gehouden met de in vele opgebouwde agrarische structuur in en rond het dorp. Ten dele was dit een bijna onvermijdelijk gevolg van de vooruitgang en bevolkingsgroei. De noodzaak om kostenefficiënt goede huisvesting te scheppen voor een groeiende bevolking leidde tot deze ontwikkeling. De uitvoering daarvan liep uiteen. Soms had men de mogelijkheid om het nieuwbouwproces geleidelijk te laten verlopen en daarbij aandacht te geven aan oude kavelgrenzen, bestaande begroeiing en andere oude geografische gegevens. Soms ontbrak daarvoor de tijd of het inzicht en kreeg een eeuwenoud dorp een dorpsrand met identieke huizen strak in het gelid die zo uit een stadswijk leken te zijn overgeplaatst. Slechts bij uitzondering - en dan nog op kleine schaal - was het mogelijk om te kiezen voor een voorzichtig groeien waarin ook diversiteit aan woningtypen werd toegelaten. 

De sterke toename van woningen als zodanig vormde al een element van verstedelijking, maar de gevolgen ervan waren evenmin gering. Meer huizen betekent immers ook meer mensen en een grotere behoefte aan commerciële, sociaal-culturele en zorginstellingen. Die grepen dan vaak weer in in de structuur van de oude dorpskernen zelf waardoor ook die hun vroegere karakter konden verliezen. Groeit zo'n dorp wat erg ver door, dan duurt het niet lang voordat het gemeentebestuur bedenkt dat het gezellige 19de-eeuwse raadhuis zijn tijd gehad heeft en plaats moet maken voor een ambitieus stadskantoor. Vaak is het feit dat twee gemeenten bestuurlijk werden samengevoegd het moment waarop zo'n ambitie zich een weg naar buiten baant. De twee huisartsen uit het dorp vragen besluiten vervolgens om samen een gezondheidscentrum te stichten en nodigen de plaatselijke apotheker en tandarts uit daarin te participeren, waarop ook een fysiotherapeut dit een goed idee vindt en samen realiseren ze een daarbij passend gebouw. Voordat men het weet is zo'n dorp ingrijpend veranderd of ontstaan er complete nieuwe wijken waarin alle voorzieningen zijn geclusterd, zodat de oude dorpskern de fictie van een dorp nog overeind kan houden.