Stations

Spoorwegen werden meestal als rechte lijnen door het landschap getrokken. Daarbij lagen ze soms op geruime afstand van dorpskernen. Wanneer er aan die spoorweg een station werd gebouwd, zien we dikwijls dat het dorp zich verplaatst in de richting van het station of dat tussen station en dorp een nieuwe dorpsontwikkeling op gang komt. Het dorp groeit dan als het waren over het station heen. Dat was onder meer het geval in Boxtel.

Op de topografische kaart van 1837-38 zien we de later daarop ingetekende, toen nog niet gerealiseerde spoorbaan van Breda naar Eindhoven. Het traject bij Boxtel werd in 1865 geopend. Drie jaar later kwam de aansluiting op het spoor vanuit Den Bosch gereed. Het nog steeds bestaande station dateert van 1863 en werd in 1872 al weer vergroot.

Door met de cursor naar de afbeelding te gaan wordt de topografische kaart van omstreeks 1900 zichtbaar en zien we welke gevolgen de aanleg van het spoor en de bouw van het station hebben gehad op de dorpsontwikkeling van Boxtel.

Niet alleen groeide het dorp omdat de wijk bij het station fabrieken aantrok en voor meer bedrijvigheid zorgden, maar ook werden de straten tussen het dorp en het station geleidelijk aan bebouwd.

Ook in Oss is deze ontwikkeling goed te zien. Deze plaats groeide na de aanleg van de spoorverbinding tussen Den Bosch en Nijmegen in oostelijke richting.