Grafheuvels

Grafheuvels zijn aarden heuvels boven één of meer begravingen. Ze liggen meestal op zanderig, enigszins hellend terrein zodat een goede afwatering gegarandeerd is. De oudste voorbeelden in Noord-Brabant dateren uit de laatste eeuwen van de jonge steentijd. In die tijd werden mensen meestal begraven en nog niet gecremeerd. De grafheuvels uit die periode werden omgeven door palenkransen of een ringsloot, misschien om te voorkomen dat de zielen van de overledenen het graf zouden verlaten, maar er kunnen ook andere motieven aan ten grondslag liggen. Zo hebben grafheuvels waarschijnlijk ook gefungeerd als heilige plekken. Bij een grafheuvel die in Drenthe werd opgegraven was er een relatie tussen de positie van de palen en de richting van de zonnewende. Omdat grafheuvels vaak eeuwen lang in gebruik bleven voor steeds nieuwe bijzettingen, ook na de steentijd, blijft het dateren ervan dikwijls lastig.

Veel bronstijdgrafheuvels in Noord-Brabant liggen dan misschien ook op de plek waar ook in de nieuwe steentijd al mensen werden begraven. Het Lambertsbergje in Toterfout-Halve Mijl bij Veldhoven wordt beschouwd als het restant van een laat-neolithische grafheuvel omdat in de directe nabijheid materiaal uit die fase aan het licht kwam. De heuvel was opgeworpen van grijs zand en dekte een kuil met crematieresten af.