Zoemsteen

De ongeveer 15 cm lange steen van donkergrijs lydiet werd gevonden bij de opgravingen van een mesolithische nederzetting in het Kraaiven in Tilburg (ca. 5500 vóór Christus). Aan de bovenkant van de steen is een gat geboord. Stenen als deze worden zoemstenen genoemd. Al in de oude steentijd werden ze gebruikt. Behalve van steen kunnen ze ook worden gemaakt van hout of been. In het laatste geval spreekt men van 'snorrebot'. Een zoemsteen of snorrebot wordt aan een lang touw rondgedraaid. Door het scherpe profiel ontstaat bij het rondwentelen een zoemende toon waarvan de unieke frequentie voor iedere steen verschilt.

In de prehistorie hebben ze wellicht een rituele functie gehad. Bij 20ste-eeuwse primitieve culturen in Noord-Amerika, Nieuw-Guinea en Australië zijn dit soort voorwerpen gebruikt om met hun monotone, zoemende geluid mensen in trance te brengen of vissen te lokken. Ook geloofde men dat er geesten mee konden worden opgeroepen. In Australië, waar het instrument 'tundun' wordt genoemd, gebruikte men het ook om over grote afstanden berichten uit te wisselen. Misschien dat de prehistorische mens hetzelfde gebruik kende.