Foto van kunstenaars en gildebroeders vóór Hotel van Dijk. Opname tussen 1916-1919. De vrouw op de voorgrond (met hond) is Suze de Lint. Rechts van haar staat Roland Larij. De man achter Suze de Lint en Larij is hoteleigenaar Jan van Dijk.
De Kempen tot 1940
De Kempische zandgronden en de gebieden zuidelijk van Helmond oefenden in de tweede helft van de 19de eeuw een grote aantrekkingskracht uit op veel kunstenaars. Het betreft de Oirschotse en Woenselde heide, Bladel en de heide en gehuchten in de driehoek Heeze, Mierlo, Someren. Zo maakte Allebé een schilderij in Mierlo. In Mierlo groeide ook de talentvolle Marinus Dillen op.
Dat juist Heeze vaker dan andere plaatsen door schilders werd bezocht is mede te danken aan de bereidheid van logementhouder Jan van Dijk die bereid was om kunstenaars een onderdak te bieden in ruil voor schilderijen. In de eerste 25 jaar van de 20ste eeuw groeide het interieur van Hotel van Dijk dicht met schilderijen. Ook een rol speelde de gunstige ligging van het dorp aan de weg van Eindhoven en Weert een rol. En vanaf 1913 zou Heeze ook per trein bereikbaar zijn.
De schilder Paul Gabriël vestigde zich en 1860 in Brussel en trok vandaar regelmatig naar de Kempische zandgronden om landschappen te schilderen. Zo ontdekte hij Heeze. ook andere schilders werden door hem ook op de kwaliteiten van dit dorp attent gemaakt. Daarmee begon de periode van Heeze als schildersdorp, een tijd die tot ongeveer 1930 zou duren. In 1890 kwam de Dordrechtseschilder Roland Larij naar Heeze. Hij raakte al snel bekend met vele mensen in het dorp werd het middelpunt van veel artsitieke activiteiten in de daaropvolgende jaren. Twee jaar later kwam Arthur Briët. Blommers en Akkeringa waren vanaf 1895 regelmatige bezoekers. Neuhuys werkte er met een zekere regelmaat vanaf 1895.
Terwijl Dongen door de toenemende industrialisatie voor veel kunstenaars haar charme begon te verliezen, bleef het agrarische dorp Heeze en zijn omgeving ook ná 1900 kunstenaars aantrekken. Suze Bisschop-Robertson werkte er in de periode 1903-1906. Ook de met haar bevriende Belgische schilder Jakob Smits werd in die jaren regelmatig daar gesignaleerd. Andere namen zijn die van Nicolaas Bastert, Victor Bauffe, Walter Castle Keith, Jan Kruysen, Suze de Lint, Willy Sluiter, Johan van de Wetering, bijgenaamd De Rooy, Suze Slager en Jacques Zon.
Een speciale vermelding verdient Jan Sluijters die in 1908 en 1909 in Heeze werkte.
De laatste professionele schilders die in Heeze actief waren zijn Piet van Wijngaerdt, Johan Scherrewitz en Henriëtte Pessers. Die laatste was ook de enige van de kunstenaars die zich permanent in Heeze heeft gevestigd en daar tot haar dood heeft gewoond.
