
Max Liebermann (1847-1935). Schoenmakerswerkplaats. Olieverf op paneel, 64 x 80 cm. Berlijn, Nationalgalerie Staatliche Museen.

Max Liebermann (Berlijn 1847 - Berlijn 1933)
Max Liebermann wordt gerekend tussen de belangrijke Duitse kunstenaars uit het laatste kwart van de 19de en het eerste kwart van de 20ste eeuw. Hij voelde zich al vroeg aangetrokken tot het realisme en oriënteerde zich op de school van Barbizon. In 1871 kwam hij voor het eerst naar Nederland, maar pas na zijn teleurstellende jaren in Parijs werden de bezoeken frequenter. In 1875 reisde hij naar Zandvoort en bezocht hij Haarlem waar hij kopieën maakte naar het werk van Frans Hals. Het jaar daarop 1876 leerde hij Jozef Israëls kennen en ontmoette hij ook andere kunstenaars van de Haagse School. In Amsterdam maakte hij kennis met August Allebé. Wellicht dat die hem attendeerde op de omgeving van Dongen. In de zomer van 1880 bezocht hij die plaats voor de eerste keer. Hij ging er op bezoek bij Pieternella Verhoeven, die eerder ook door Allebé geschilderd was, en tekende haar terwijl ze bezig was sokken te stoppen. Hoewel kleding en andere details goed getekend zijn, blijft het een geconstrueerde compositie waarin de invloed van de interieurs van Pieter de Hoogh en Vermeer zichtbaar is. Liebermann had deze 17de-eeuwse genreschilders tijdens zijn Nederlandse bezoeken uitvoerig bestudeerd.
Rond diezelfde tijd ontwikkelde Liebermann zich steeds verder in de richting van het impressionisme. Daarvan getuigt het in 1881 gemaakte schilderij van een schoenmakerswerkplaats waar het spelen van het licht om de figuren en om alle afgebeelde voorwerpen het hoofdmotief van het werk is.
Liebermann bleef Nederland tot aan de Eerste Wereldoorlog bezoeken. Inmiddels had hij zich in 1884 definitief in Berlijn gevestigd. Ook daar heeft hij zich nog jaren later beziggehouden met onderwerpen waarvoor hij in Dongen de studies had gemaakt.