Middeleeuwen tot ca. 1550

De middeleeuwen waren al bijna voorbij toen zich de eerste artistieke bedrijvigheid ontwikkelde in het huidige Noord-Brabant. Vóór die tijd was men vrijwel geheel afhankelijk van productiecentra elders, zoals de steden in het gebied van de Nederrijn (Keulen, Xanten), de Maasstreek  (Luik, Maastricht) en de steden in de Zuidelijke Nederlanden.

Zo werd het beeld van de Zoete Moeder in de Bossche kathedraal ooit gemaakt in een atelier in het Maasgebied. Ook de op deze pagina afgebeelde ivoren voorwerpen die behoren tot de oudste middeleeuwse kunstobjecten in Noord-Brabant, zijn elders vervaardigd.

In de kloosters werden weliswaar manuscripten gemaakt, maar het merendeel daarvan werd niet of nauwelijks van illustraties voorzien. Pas met de opkomst van de steden vestigden zich ook in Noord-Brabant de eerste ambachtslieden die wij nu als kunstenaars aanduiden.

In de 15de eeuw wordt de informatie concreter en neemt ook het aantal kunstwerken toe. Pas in de 16de eeuw is er sprake van een grote productie en kunnen we zoiets als een Brabantse stijl onderscheiden.

Tegelijkertijd moeten we opmerken dat vanuit een artistiek oogpunt de middeleeuwen dan ook voorbij zijn. Dat we veel 16de-eeuwse Brabantse kunstwerken toch als middeleeuws beschouwen hangt ten dele samen met de stijl waarin ze werden uitgevoerd en waarin gotische motieven nog lang worden verwerkt, maar ook met de omstandigheid dat Noord-Brabant rond het midden van de 16de eeuw in cultureel opzicht verarmde. Die onderbreking van de artistieke tradities heeft er toe geleid dat we alle activiteiten van vóór die tijd gemakshalve nog beschouwen als een uitloop van de late middeleeuwen.



Thuis in Brabant
 
Links | Colofon