Muurschilderingen in Breda

In de Grote of Lieve Vrouwekerk in Breda zijn muurschilderingen bewaard gebleven uit de 15de eeuw. De best bewaarde is die met een voorstelling van de Annunciatie, de engel die Maria komt vertellen dat zij in verwachting is van de zoon van God.

Deze schildering is pas in 1902 onder een laag witkalk ontdekt en - mede door die beschermende laag - zeer goed bewaard gebleven. Op de schildering is een vierkante kamer afgebeeld met een doorkijkje naar een slaapvertrek. In de kamer zijn een bank, een kast en enkele voorwerpen met grote nauwkeurigheid afgebeeld. Maria knielt op de grond, haar gebedenboek ligt opengeslagen op de bank; de engel Gabriël komt van links het vertrek binnen.

Een bijzonder detail is te zien boven het hoofd van Maria. Daar zien we, klein geschilderd, God de Vader, het Christuskindje met een kruis over de schouder en een duif als symbool van de Heilige Geest.

Deze voorstelling, die in de middeleeuwen het moment van de conceptie verbeeldde, werd tegen het einde van de 16de eeuw onder invloed van de contrareformatie afgekeurd. De schildering van de Annunciatie doet qua compositie en detaillering denken aan soortgelijke 15de-eeuwse schilderingen van Vlaamse meesters. Wie de schildering in Breda heeft gemaakt is tot op heden niet ontdekt.

Iets jonger dan de muurschildering van de Annunciatie is de voorstelling van Christoffel op de westwand naast de toren. Ook deze schildering zat eeuwenlang achter een centimetersdikke kalklaag en werd pas in 1906 herontdekt.

Metershoge schilderingen van deze heilige vlak bij de uitgang van de kerk waren in de middeleeuwen zeer gebruikelijk. Mensen geloofden dat reizigers die de kerk verlieten na een laatste blik op de afbeelding van Christoffel die dag gespaard zouden blijven voor ongelukken.

De anonieme schilder heeft de voorstelling aangevuld met bijzonderheden uit de legende van Christoffel. Een leuk detail is dat in de schildering van het huisje op de achtergrond een echt raampje van de traptoren is opgenomen.