Het ontstaan van beekdalen

Het water van de Brabantse (laagland)beken is afkomstig uit talloze kleine sloten en slootjes die vanuit de hoger gelegen zuidelijke zandgronden in noordelijke richting samenstromen tot beekstelsels. Voor het begin van de jaartelling liepen die beken soms in natte wintermaanden over in grotere of kleinere moerassen. De hogere zandruggen die tijdens en na de laatste ijstijd waren ontstaan, vormden de begrenzingen van de lager gelegen stroomgebieden. Deze drassige gronden waren begroeid met dichte elzenbossen. Uit vele kleine stroompjes ontstonden grotere beken. Maar ook daarvan veranderde de vorm doordat het traag stromende water in de binnenbochten zand en andere materialen afzette en de buitenbochten uitsleet. Daardoor ontstond een steeds meer kronkelend verloop van de Brabantse beken. Overigens is het beekdallandschap dusdanig aangetast door menselijk ingrijpen dat het nergens behouden is in de vorm die het vóór 1800 had. Het omvangrijkste stelsel is dat van de Dommel.