De structuur van het beekdal

Beekdalen liggen ingeklemd tussen hogere zandruggen. Het beekdal zelf is nat en drassig en alleen geschikt voor landbouw nadat het is ontgonnen. Er ontstaat dan grasland dat in Noord-Brabant vaak wordt aangeduid als beemden. Eeuwenlang werden de beemden alleen gebruikt als hooiland. Ze werden begrensd door de hoger gelegen zandgronden. Oorspronkelijk waren dat vooral droge heidegronden. Akkers werden aangelegd op de zandgronden die het dichtst aan het beekdal grensden. Ze waren voor een succesvolle oogst afhankelijk van de jaarlijks aan te voeren mest van de dieren die onder meer voor dat doel werden gehouden.

Op oude topografische kaarten is goed te zien hoe de dorpen net buiten het beekdal liggen, hoe de akkers daaromheen zijn gegroepeerd en de droge heidevelden, waar niet werd bemest, het verste weg lagen. Door met de cursor over de topografische kaart van Esch te bewegen (ca. 1840) worden de hoofdlijnen van de bodemstructuur duidelijker zichtbaar.