Sigarenfabrieken

Rond 1985 was bijna de helft van de totale wereldproductie aan sigaren afkomstig uit Noord-Brabant. De oorsprong van die bedrijvigheid gaat terug tot de 17de eeuw, toen in Brabant de eerste tabakskerverijtjes ontstonden. De tabak werd in die tijd vooral gebruikt om te roken in pijpen, als snuiftabak of om te pruimen.

In de Franse tijd raakte deze tak van nijverheid in de problemen doordat de aanmvoer van grondstoffen stagneerde en door het staatsmonopolie op tabak. Na 1830 echter keerde het tijd toen de sigaren populair werden bij de gegoede burgerij.

De productie ervan was lange tijd een vorm van huisnijverheid, al dan niet in samenwerking met kleine sigarenfabrieksjes. Na 1850 ontstonden er daar geleidelijk aan steeds meer van, vooral in de Brabantse Kempen en het daarbij aansluitende Peelgebied. ook in 's-Hertogenbosch en Breda werden al vóór 1850 sigaren gemaakt. De groei was zowel een gevolg van het enorm snel toenemende verbruik van sigaren als van de mogelijkheden die men zag in een meer fabrieksmatig aangepakte productie. Mannen, vrouwen en kinderen werkten in deze fabriekjes waar ze tegen stukloon sigaren maakten. Op enkele in aantal te verwaarlozen voorbeelden na, verdween de huisindustrie na 1900 zo goed als helemaal. De mechanisering van de productie in fabrieken had hun positie economisch volledig gemarginaliseerd. Ondertussen ging het goed met de fabrieken. Kort vóór het begin van de Tweede Wereldoorlog verdienden in Noord-Brabant bijna 15.000 mensen hun brood in de sigarenindustrie. Een overigens ook niet te verwaarlozen bedrijvigheid die ten dienste stond van de sigarenindustrie was die van de gespecialiseerden drukkerijen in sigarenbandjes.

Na de oorlog liep het aantal arbeiders in deze bedrijfstak terug, deels door nieuwe productiemethoden, deels doordat werk werd uitbesteed naar lage lonen landen. Ook de veranderende houding ten opzichte van het roken had grote invloed. 

Bekende Brabantse sigarenmerken uit de 'topperiode' van ca. 1930 tot 1960 zijn Willem II, Karel I uit Eindhoven, Hofnar uit Valkenswaard, Agio. Panter en Balmoral uit Duizel, Henri Wintermans uit Eersel, Velazques uit Meerveldhoven en Elisabeth Bas uit Boxtel. Na 1960 zijn verschillende fabrieken gefuseerd. De belangrijkste tabaksproducent die nu nog actief is in Noord-Brabant is Philip Morris. Dit bevdrijf vestigde zich in 1970 in Bergen op Zoom nadat het een aantal Brabantse sigarenfabrieken had overgenomen.