Expositie aan het einde van een door de Noordbrabantse Christelijke Boerenbond georganiseerde cursus voor jonge boeren in Sint Oedenrode. Foto uit ca. 1935 door R.K. Foto-Persbureau Het Zuiden. Het bijschrift was bedoeld als onderschrift voor de krant.
Noordbrabantse Christelijke Boerenbond (NCB)
De Noordbrabantse Christelijke Boerenbond (NCB) werd in 1896 opgericht in een poging om de talloze kleine, en vaak arme boeren in Noord-Brabant te verenigen en zo een tegenwicht te vormen tegen de opkomende industrie. Deze industrie haalde medewerkers uit de agrarische bedrijven weg en voor zover ze producten nodig hadden van de boeren, betaalde men daarvoor een lage prijs.
Vóór 1896 waren er al verschillende lokale verenigingen van boeren. Die werden samengevoegd in de NCB.
De grote drijfveer achter de totstandkoming van de NCB was de Norbertijner priester Gerlacus van den Elsen (Gemert 1853 - Gemert 1925). Als boerenzoon was hij betrokken bij het lot van de boeren op het Brabantse platteland. Na zijn priesterwijding in 1876 doceerde hij aan verschillende opleidingen en was hij een tijdje kapelaan in Berlicum. In Heeswijk was hij een van de medeoprichters en tevens rector van het gymnasium in die plaats. Hij stopte als rector om zich geheel te kunnen gaan wijden aan de emancipatie van de Brabantse boeren. Om die reden wordt hij dan ook aangeduid als de 'boerenapostel'.
Ook was hij betrokken bij de oprichting van boerenleenbanken, van de organisatie van de katholieke middenstand in het bisdom en bij het landbouwonderwijs. Naar hem is het plaatsje Elsendorp genoemd.
Uitgangspunt voor alle organisatieactiviteit van Van den Elsen was het begrip samenwerking. Coöperaties vormden de ruggengraat van die samenwerking. Dat resulteerde in de oprichting van melkfabrieken, aan- en verkooporganisaties, onderlinge verzekeringen, banken enzovoort. Latere organisaties als Campina, Interpolis en de Rabobank ontstonden uit verdere fusies van deze organisaties.
De inspanningen van Van den Elsen hebben een zware stempel gedrukt op de maatschappelijke ontwikkelingen in de Brabantse dorpen. De NCB speelde daarin een dominante rol. Een rol die doorwerkte tot diep in het dagelijks leven van met name de boeren.
Door toedoen van Gerlacus van de Elsen nam ook de invloed van de katholieke kerk toe. De NCB was niet alleen een koepelorganisatie voor de boeren, maar organiseerde ook cursussen, bijeenkomsten voor vrouwen, ontspanningsavonden, jeugdactiviteiten enzovoort.
