Patriotten in Brabant

In het deel van het huidige Noord-Brabant dat generaliteitsgebied was, maar ook in Hollands Brabant, had de patriottenbeweging veel medestanders.

Ook hier waren de motieven voor deze keuze niet altijd gelijk. Vaak werden plaatselijke aangelegenheden in de sfeer van de landelijke politieke tegenstelling getrokken. Zo maakten patriotten in Helmond met een beroep op de door hen geclaimde vrijheden in 1785 bezwaar tegen de plannen van de heer van Helmond om de verwaarloosde visrechten terug te brengen.

In het Hollands Brabant, waaronder Heusden, wilde men meer zeggenschap in het gewestelljk bestuur en de katholieken in dat gebied hoopten dat het gelijkheidsbeginsel in het patriotse denken hen uit het isolement zouden halen.

In 1786 liepen de spanningen in vele plaatsen snel. Dat resulteerde in een orangistische reactie in 1787. De patriotten brachten hun gewapende excersitiegenootschappen in het geweer. Dat leidde tot botsingen tussen al dan niet gewapende burgers en orangistische militairen. Heusden gaf zich over op 21 september.

Elders, zoals in Eindhoven, werden patriotse voormannen gearresteerd en op 8, 9 en 10 oktober werd Den Bosch geplunderd door muitende soldaten van het stedelijk garnizoen waarbij grote vernielingen werden aangericht en zelfs twee doden vielen.

Ook in 1788 duurden de spanningen voort, wat vooral tot uiting kwam in forse vechtpartijen. Veel patriotse voormannen vluchtten naar Frankrijk. Daar maakten zij op 14 juli 1789 de bestorming van de Bastille mee.

De radicale Franse revolutionairen verklaarden in 1792 de oorlog aan Oostenrijk, waarvan de zuidelijke Nederlanden toentertijd deel uitmaakten. Begin 1793 werd ook de Republiek hierin betrokken, slechts enkele dagen later trokken opnieuw Franse troepen Brabant binnen.