Vierkante kastelen

Omstreeks 1200 ontstonden op meerdere plaatsen in Europa kastelen op een vierkante of rechthoekige plattegrond. Ronde kastelen hadden het bezwaar dat ze minder mogelijkheden boden voor een efficiënte inpassing van de ruimten en soms onoverzichtelijk werden. Waar mogelijk koos men daarom voor een vierkante of rechthoekige plattegrond, al dan niet met ronde torens op de hoeken. Dit type kasteel kon ook ontstaan uit een woontoren die werd uitgebreid.

Het meest karakteristieke kasteel op een vierkante plattegrond is het type dat bestaat uit vier rechte muren, torens op de vier hoeken en gebouwen binnen de muren. Dit type ontstond in Europa ten tijde van de kruistochten en werd in de 13de eeuw in Nederland overgenomen van voorbeelden in Frankrijk en Engeland. Een vroeg voorbeeld is het bekende Muiderslot waarvan de bouw werd geïnstigeerd door Floris V.