Citadel

De citadel is aangelegd als een vijfhoek met op elke hoek een bastion; één daarvan werd in 1878 gesloopt bij de verbreding van de Zuid-Willemsvaart.

Oorspronkelijk was dit fort aan alle kanten door water omgeven. Het werd in 1637 gebouwd in opdracht van de Staten Generaal en werd fort Willem Maria genoemd, naar de zoon en schoonzoon van Frederik Hendrik. Het was niet zozeer bedoeld om de stad te verdedigen tegen aanvallen van buiten, maar diende vooral als een dwangburcht die opstanden in de katholieke en koningsgezinde stad moest voorkomen. In de volksmond werd deze dwangburcht dan ook spotten 'Fort Papenbril' genoemd. In het fort zijn vanaf de 18de eeuw voor militair gebruik verschillende gebouwen verrezen. Een eenvoudig gebouw met zadeldak uit 1744 diende als kruitmagazijn. Het grote gebouw daartegenover werd in 1789-1791 gebouwd als provoost (militaire gevangenis) en zetel van de krijgsraad, en zou later dienst doen als kazerne. Tegenwoordig is hierin het Brabants Historisch Informatie Centrum ondergebracht.