Bergen op Zoom
Het stadhuis van Bergen op Zoom is ontstaan uit het schepenhuis dat voor het eerst in 1403 werd vermeld. In de 15de en 16de eeuw werd het uitgebreid door de aankoop van de naastgelegen panden zoals dat vaker het geval was met stadhuizen, bijvoorbeeld ook in 's-Hertogenbosch. De vergelijking met Den Bosch gaat trouwens verder. Daar werd in de 17de eeuw een nieuwe gevel geplaatst voor de drie middeleeuwse gebouwen die de kern van het raadhuis uitmaakten. In Bergen op Zoom gebeurde dat eveneens, zij het enkele decennia eerder.
In 1611 werd een nieuwe gevel vóór het bestaande gebouw geplaatst. Het benedengedeelte hiervan is nog in laatgotische vormen opgetrokken, misschien omdat men nog gebruik heeft kunnen maken van een al bestaande oudere gevel. Het gedeelte hierboven doet sterk denken aan de 17de-eeuwse gebouwen in de Zuidelijke Nederlanden terwijl de topgevel met fronton, lijstwerk, voluten en obelisken ook kan zijn geïnspireerd door voorbeelden uit de Hollandse renaissance.
Van de Noord-Brabantse raadhuizen uit de periode vóór 1800 is dat van Bergen op Zoom dan ook een goed voorbeeld van een gevel waarin de rijke stijl van het zuiden en de meer ingetogen vormen van het noorden verenigd zijn.
