Wonderbare Moeder van Elshout

Pas tegen het einde van de 15de eeuw is steeds vaker sprake van vermeldingen van bedevaarten naar de Wonderbare Moeder van Elshout. Of deze Mariaverering wellicht al veel oudere wortels heeft, is niet bekend.

Het ontstaan ervan is verbonden met een legende over een boer die op de Gaarsweide vlas aan het inzien was, toen hem Maria verscheen. Hij beloofde een kapel voor haar te bouwen zodra het vlas rijp was. Daags daarna bleek het vlas  al gerijpt en kwam hij zijn belofte na. Overigens schijnt deze legende pas in 1881 te zijn opgetekend.

Ook het tegenwoordig nog vereerde cultusbeeldje geeft geen echt uitsluitsel over de ouderdom van de verering, het dateert immers pas uit het eerste kwart van de 16de eeuw, het is dus jonger dan het oudste bericht over Elshout dat van 1495 dateert.

In ieder geval ontwikkelde Elshout zich vanaf 1500 tot een geleidelijk aan in belangrijkheid toenemende pelgrimsplaats. Later in de 16de eeuw, onder druk van de veranderende religieuze verhoudingen, liep de belangstelling voor het wonderdadige beeld terug en raakte de kapel waar het was opgesteld in verval.

In het begin van de 16de eeuw ging de kapel over in handen van de hervormden. De bedevaarten naar deze plaatsbleven echter op kleine schaal doorgaan en wekten zo nu en dan zelfs de irritatie op van de protestanten.

In het begin van de 19de eeuw stelde pastoor Beckers van Elshout pogingen in het werk om de kapel terug te krijgen. Pas in 1878 werd er door H.J. van Tulder een grote nieuwe kerk gebouwd. Het beeld van Maria heeft daar een plaats gekregen in het door Hendrik van der Geld (geboren in Elshout) gemaakte hoogaltaar.

In 1989 werd een kleine kapel gebouwd op de Gaarsweide. De belangstelling voor de Mariabedevaart naar Elshout zakte in de jaren vijftig en zestig van de 20ste eeuw wat in, maar herleefde daarna weer en bestaat tot op de huidige dag.