Hollands Brabant

Het noordoostelijk deel van de provincie Noord-Brabant maakte geen deel uit van het hertogdom Brabant, maar van het graafschap Holland. Dat is logischer dan het nu lijkt, omdat de Elisabethsvloed van 1421 de geografische omstandigheden in dit gebied ingrijpend heeft veranderd. Vóór deze overstromingsramp was dit zeekleigebied direct met het Zuid-Hollandse rivierengebied verbonden. De landbouwactiviteiten en handel in dit gebied oriënteerden zich vooral op het noorden. Na de Elisabethsvloed hebben de hertogen van Brabant regelmatig belangstelling getoond voor deze strook land aan de noordgrens van hun territorium. Hun motieven waren zowel militair als economisch van aard. Pas bij alle politieke veranderingen in het begin van de 19de eeuw werd het gebied toegevoegd aan de toen nieuwe provincie.

Het kaartje toont de loop van de waterwegen vóór de overstromingen van 1421. Door met de muis over de kaart te gaan wordt zichtbaar hoe de loop van de rivieren na 1421 is veranderd. Goed is te zien hoe het gebied bij Geertruidenberg door de gewijzigde situatie werd afgesneden van de rest van het graafschap Holland. Dit afgesneden deel, later uitgebreid met het Land van Altena en het Land van Heusden, noemen we Hollands Brabant.