Gemonde in het Schetsenboek van Hendrik Verhees 1787

De Boxtelse landmeter Hendrik Verhees (1744-1813) maakte in 1787 enkele tekeningen van de in 1824 afgebroken kerk van Gemonde. Die tekeningen, hoewel enigszins onbeholpen, geven een goed beeld van het aanzien van het kerkgebouw. Doordat de plattegrond van de kerk uit opgravingen vrij nauwkeurig bekend is, was het mogelijk om aan de hand van de schetsen van Verhees tot een betrouwbare reconstructie te komen.

De tekening van Verhees laat zien dat de kerk in zijn tijd aanzienlijk groter was dan in de romaanse periode. De zaalkerk was niet alleen verhoogd, maar aan de noordkant ook van een extra zijbeuk voorzien. Aan de zuidkant van de kerk waren twee van de drie kleine romaanse vensters vervangen door hoge gotische ramen die voor een veel betere lichtopbrengst zorgden. Het kleine en smalle romaanse koor met halfronde absis was vervangen ten tijde van de gotiek vervangen door een driezijdig gesloten koor. Ook de toren was verhoogd.